NHO GIÁO là gì?/ NHO GIÁO NGUYÊN THỦY/CONFUCIANISM /

 

                                                       NHO GIÁO LÀ GÌ? 

                                   (TRỊNH NGỌC LINH sưu tầm, dịch, biên tập)

(Do nhu cầu của bản thân admin muốn cải thiện vốn T.A chuyên ngành, bài viết có chú thích tiếng Anh, thay vì/ bên cạnh tiếng Hán. Mong mọi người thông cảm)

Nho giáo là một hệ thống triết học và tín ngưỡng từ Trung Quốc cổ đại, đặt nền móng cho phần lớn văn hóa Trung Quốc. 




(Nước - biểu tượng của Nho giáo -Đây là một trong ba biểu tượng đại diện cho Nho giáo. Mục tiêu chính của Nho giáo là tạo ra sự hài hòa. Biểu tượng này là biểu tượng nước. Biểu tượng nước tượng trưng cho sự êm đềm và thanh thản. Trong triết học Trung Quốc, nước gắn liền với mùa đông. Mùa đông và nước có thể ở cùng nhau vì cả hai đều gắn liền với sự tĩnh lặng. Nước là nguồn sống, cần thiết cho mọi sự sống sinh sôi, nảy nở)


    Khổng Tử là một triết gia và một nhà giáo sống từ năm 551 đến năm 479 trước Công nguyên. Những suy nghĩ về đạo đức, hành vi tốt và tư cách đạo đức của ông đã được các đệ tử của ông viết lại trong một số cuốn sách, quan trọng nhất là Luận ngữ. Nho giáo tin vào tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và các đức tính lấy con người làm trung tâm để có một cuộc sống hòa bình. Quy tắc vàng của Nho giáo là "Đừng làm cho người khác những gì bạn không muốn người khác làm cho mình."  (“Do not do unto others what you would not want others to do unto you.”)

Có một cuộc tranh luận về việc liệu Nho giáo có phải là một tôn giáo hay không. Nho giáo được hiểu rõ nhất là đạo đức hướng dẫn sống và sống có bản lĩnh vững vàng. Tuy nhiên, Nho giáo cũng bắt đầu như một sự phục hưng của một truyền thống tôn giáo trước đó. Không có các vị thần của Nho giáo, và bản thân Khổng Tử được tôn thờ như một tinh thần hơn là một vị thần. Tuy nhiên, có những ngôi đền theo đạo Khổng, là nơi diễn ra các nghi lễ quan trọng của cộng đồng và dân sự. Cuộc tranh luận này vẫn chưa được giải quyết và nhiều người coi Nho giáo vừa là một tôn giáo vừa là một triết học.

    Ý tưởng chính của Nho giáo là tầm quan trọng của việc có một nhân cách đạo đức tốt, sau đó có thể ảnh hưởng đến thế giới xung quanh người đó thông qua ý tưởng “sự hài hòa vũ trụ” (cosmic harmony). Nếu hoàng đế có đạo đức hoàn thiện, sự cai trị của ông ấy sẽ hòa bình và nhân từ. Thiên tai và xung đột là kết quả của việc đi lạc khỏi những giáo lý cổ xưa. Tính cách đạo đức này đạt được thông qua đức tính của người, hay còn gọi là “nhân văn”, dẫn đến các hành vi đạo đức hơn, chẳng hạn như tôn trọng (respect), vị tha (altruism) và khiêm tốn (humility). Khổng Tử tin vào tầm quan trọng của giáo dục để tạo nên đức tính tốt đẹp này. Ông cho rằng con người về cơ bản là tốt nhưng có thể đã đi lạc khỏi các hình thức ứng xử phù hợp. Các nghi lễ trong Nho giáo được thiết kế để mang lại thái độ tôn trọng này và tạo ra ý thức cộng đồng trong một nhóm.

    Ý tưởng về “đạo hiếu” (filial piety), hay sự tận tụy với gia đình là chìa khóa trong tư tưởng của Khổng Tử. Sự tôn sùng này có thể dưới hình thức thờ cúng tổ tiên, phục tùng quyền lực của cha mẹ hoặc sử dụng các phép ẩn dụ trong gia đình, chẳng hạn như “con trai của trời” (son of heaven) để mô tả hoàng đế và vương triều được trị vì bởi hoàng đế đó. Gia đình là nhóm quan trọng nhất đối với đạo đức Nho giáo, và sự tận tâm đối với gia đình chỉ có thể củng cố xã hội xung quanh nó.

    Trong khi Khổng Tử đặt tên cho Nho giáo, ông không phải là người đầu tiên thảo luận về nhiều khái niệm quan trọng trong Nho giáo. Thay vào đó, ông có thể được hiểu là một người quan tâm đến việc bảo tồn kiến ​​thức truyền thống của Trung Quốc từ các nhà tư tưởng trước đó. Sau khi Khổng Tử qua đời, một số đệ tử của ông đã đúc kết trí tuệ của ông và tiếp tục công việc của ông. Những người nổi tiếng nhất trong số các môn đồ này là Mạnh Tử ( Mencious) và Tuân Tử (Xunzi) cả hai đều phát triển tư tưởng Nho giáo hơn nữa.    

    Nho giáo vẫn là một trong những triết lý có ảnh hưởng nhất ở Trung Quốc. Trong thời nhà Hán Vũ Đế (Wu Di) (trị vì 141–87 TCN) đã đưa Nho giáo trở thành hệ tư tưởng chính thức của nhà nước. Trong thời gian này, các trường học của Khổng Tử được thành lập để giảng dạy đạo đức Nho giáo. Nho giáo tồn tại cùng với Phật giáo và Đạo giáo trong vài thế kỷ như một trong những tôn giáo quan trọng nhất của Trung Quốc. Vào thời nhà Tống (960–1279 CN), ảnh hưởng từ Phật giáo và Đạo giáo đã tạo ra “Tân Nho giáo” (Neo-Confucianiam), kết hợp các ý tưởng từ cả ba tôn giáo. Tuy nhiên, vào triều đại nhà Thanh (1644–1912 CN), nhiều học giả đã tìm kiếm sự quay trở lại với những tư tưởng cũ của Nho giáo, thúc đẩy sự phục hưng của Nho giáo.

     Dù đã biến đổi theo thời gian, nó vẫn là bản chất của học tập, cội nguồn của các giá trị và quy tắc xã hội của người Trung Quốc. Ảnh hưởng của nó cũng đã mở rộng sang các quốc gia khác, đặc biệt là Hàn Quốc, Nhật Bản và Việt Nam.

Vui lòng tìm đọc thêm

 Tống Nho là gì/ Neo Confucianism 

https://trinhngoclinhussh.blogspot.com/2022/06/tan-nho-giaoneo-confucianism-tong-nho.html

Nho giáo Hàn Quốc phần 1, 2, 3, 4

https://trinhngoclinhussh.blogspot.com/2022/05/nho-giao-han-quoc-phan-1-gioi-thieu.html

https://trinhngoclinhussh.blogspot.com/2022/05/nho-giao-han-quoc-phan-2-thoi-ki-goryeo.html

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Nho giáo Hàn Quốc/ Phần 2. Thời kì Goryeo (918–1392)

Trần Hưng Đạo/Sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc Việt Nam / Liam Kelly/ Trịnh Ngọc Linh dịch

Tân Nho giáo/Neo-Confucianism/ Tống Nho/ Trịnh Ngọc Linh Tổng hợp